Άγιος Αργύριος ο Επανομίτης
Ο Άγιος Αργύριος ο Επανομίτης ήταν Έλληνας Ορθόδοξος Νεομάρτυρας της Τουρκοκρατίας. Η μνήμη του τιμάται στις 11 Μαΐου, επειδή μαρτύρησε εκείνη την ημέρα, το 1806, στη Θεσσαλονίκη.
Γεννήθηκε το 1788 στην Επανωμή Θεσσαλονίκης. Οι γονείς του αναφέρονται ως Αστέριος και Βασιλική, από το γένος Ντουγιούδη. Σε νεαρή ηλικία πήγε στη Θεσσαλονίκη και εργάστηκε κοντά σε ράπτη, ως υπηρέτης ή μαθητευόμενος. Οι πηγές τον περιγράφουν ως νέο ευλαβή, σεμνό και ηθικά ακέραιο.
Το γεγονός που οδήγησε στο μαρτύριό του συνδέεται με έναν άλλο Χριστιανό, από το Σοχό, ο οποίος είχε φυλακιστεί από τον Πασά της Θεσσαλονίκης. Επειδή δεν μπορούσε να πληρώσει τα χρήματα που του ζητούσαν, βρέθηκε μπροστά στην απειλή του θανάτου και τελικά αρνήθηκε την πίστη του, ασπαζόμενος το Ισλάμ για να σωθεί.
Ο Αργύριος, βλέποντας αυτό, αντέδρασε δημόσια. Κατά τις διηγήσεις, κατηγόρησε την πράξη της άρνησης της χριστιανικής πίστης και ομολόγησε με θάρρος ότι ο Χριστιανός δεν πρέπει να προδώσει τον Χριστό για να αποφύγει τον θάνατο. Αυτό θεωρήθηκε πρόκληση προς τις οθωμανικές αρχές. Συνελήφθη και οδηγήθηκε στον καδή.
Στις ανακρίσεις πιέστηκε να αρνηθεί τον Χριστό και να γίνει μουσουλμάνος, ώστε να σώσει τη ζωή του. Η απάντησή του διασώζεται στη βασική μορφή: «Χριστιανός γεννήθηκα και Χριστιανός θα πεθάνω.»
Τελικά καταδικάστηκε σε θάνατο δι’ απαγχονισμού. Μαρτύρησε σε ηλικία περίπου 18 ετών, την Παρασκευή 11 Μαΐου 1806, στην αγορά Καπάνι της Θεσσαλονίκης.
Ονομάζεται Νεομάρτυρας επειδή μαρτύρησε μετά την αρχαία περίοδο των διωγμών, κατά την Τουρκοκρατία, για την ομολογία της χριστιανικής πίστης. Το “Επανομίτης” δηλώνει την καταγωγή του από την Επανωμή / Επανομή Θεσσαλονίκης.
Συμπυκνωμένα: ήταν ένας 18χρονος από την Επανομή, φτωχός εργαζόμενος στη Θεσσαλονίκη, που δεν σκοτώθηκε για πολιτική δράση ή έγκλημα, αλλά επειδή αρνήθηκε να απαρνηθεί την πίστη του όταν οδηγήθηκε ενώπιον των οθωμανικών αρχών. Γι’ αυτό η Εκκλησία τον τιμά στις 11 Μαΐου.